Jestem niezalogowany   zaloguj mnie   /   rekrutacja do Tajne.org


Zmierzch, białe noce, dzień polarny i noc polarna
16 czerwca 2002
Czas trwania zmierzchu zależy od szerokoœci geograficznej miejsca obserwacji. Słońce przecina horyzont poruszajšc się po torze mniej lub bardziej do niego nachylonym, tak samo jak robiš to gwiazdy (rysunki poniżej). Na równiku (i w ogóle: w tropikach, w małych szerokoœciach geograficznych) Słońce wędruje niemal pionowo i w krótkim czasie chowa się pod horyzont na znacznš głębokoœć.

Powoduje to, że zmierzch trwa tam bardzo krótko. W poœrednich szerokoœciach geograficznych czas trwania zmierzchu wydłuża się znacznie, zaœ w dużych szerokoœciach geograficznych w pewnych porach roku pełne ciemnoœci w ogóle nie zapadajš. Zjawisko to nosi nazwę "białych nocy". Wreszcie w jeszcze większych szerokoœciach geograficznych Słońce staje się w pewnych porach roku nigdy nie zachodzšcš gwiazdš wokół biegunowš i przez okršgłš dobę pozostaje nad horyzontem. W szerokoœciach tych trwa wówczas dzień polarny. Obserwować go można we wszystkich miejscowoœciach położonych na północ od północnego lub na południe od południowego koła polarnego, to znaczy powyżej 66,5o północnej lub południowej szerokoœci geograficznej (na przykład w Tromso lub Murmańsku). W zależnoœci od szerokoœci geograficznej dzień polarny może trwać kilka dób, kilka tygodni lub jeszcze dłużej. W pół roku po rozpoczęciu się dnia polarnego w tej samej szerokoœci geo-graficznej nadchodzi noc polarna, podczas której Słońce pozostaje przez całš dobę pod horyzontem. Najdłuższe, bo aż półroczne dnie i noce polarne obserwujemy na obu biegunach.

Wszystkie te zjawiska (zmienna długoœć dnia i nocy, białe noce itd.) sš następstwem ruchu obiegowego Ziemi po orbicie wokółsłonecznej i usytuowania osi obrotu naszej planety w przestrzeni.







Wschód i zachód Słońca (linie cišgle) oraz poczštek i koniec zmierzchu (linie przerywane) zależš przede wszystkim od szerokoœci geograficznej miejsca obserwacji. Na północ od północnego koła polarnego Słońce nie uchodzi przez co najmniej kilka dób podczas lata i nie wschodzi przez co najmniej kilka dób podczas zimy. Na równiku długoœć dnia i nocy zmienia się w cišgu roku tylko nieznacznie.



autor: Joachim Ekrutt
tłumaczenie: Michał Różyczka