Księżyc i planety16 czerwca 2002
Ekliptyka ma wielkie znaczenie dla orientacji na niebie nie tylko dlatego, że przesuwa się po niej Słońce. W jej pobliżu znajdujš się zawsze wszystkie planety i Księżyc. Wszystkie te ciała niebieskie poruszajš się z grubsza wzdłuż ekliptyki. Oznacza to oczywicie, że można je obserwować tylko na tle gwiazdozbiorów zodiaku. Księżyc jest na niebie najjaniejszym obiektem po Słońcu.
Obok Słońca jest to jedyne ciało niebieskie, na którego powierzchni możemy gołym okiem rozróżnić pewne szczegóły. W przypadku Księżyca sš to jasne i ciemne plamy - wyżyny i "morza" księżycowe. Na tarczy Słońca również widać plamy; ich natura jest jednak zupełnie inna.
Zapamiętaj:
Nigdy nie patrz na Słońce przez lornetkę lub lunetę. Grozi to uszkodzeniem lub nawet utratš wzroku! Nawet podczas obserwacji dokonywanych gołym okiem używaj ciemnego filtru. Jeżeli używasz lornetki lub lunety - skieruj zebrane przez niš promienie na ekran (może nim być zwykła kartka papieru umieszczona w pewnej odległoci od okularu).
Księżyc przesuwa się przez zodiak znacznie szybciej niż Słońce i powraca do tego samego punktu po upływie jednego miesišca. Oddala się przy tym od ekliptyki nie więcej niż o 5 w kierunku północnym lub południowym. Z ruchem Księżyca wzdłuż pasa zodiaku jest zwišzane zjawisko zmian faz: widzimy najpierw jego wšski sierp, potem połowę tarczy, całš tarczę, ponownie połowę tarczy i wreszcie niknie on nam z oczu całkowicie. Dzieje się tak, ponieważ możemy oglšdać tylko tę częć księżycowego globu, która aktualnie zwraca się ku Słońcu i jest przez nie owietlona. Gdy Księżyc znajduje się w tym samym znaku zodiaku co Słońce, w naszš stronę zwrócona jest ta jego półkula, do której promienie Słońca akurat nie docierajš. Z ruchem Księżyca zwišzane sš także jedne z najciekawszych zjawisk, jakie możemy obserwować na niebie - zaćmienia Słońca i Księżyca. Planety sš ciałami niebieskimi, które tak jak Ziemia poruszajš się wokół Słońca. Nasze Słońce jest okršżane przez 9 planet biegnšcych z różnymi prędkociami po swych orbitach. Najdalsza z planet (Pluton) znajduje się w odległoci 6 mld km od Słońca.
Słońce, planety i szereg mniejszych ciał niebieskich takich jak komety, planetoidy i meteoroidy tworzš Układ Słoneczny. Wszystkie obiekty należšce do Układu Słonecznego (prócz Słońca oczywicie) wiecš odbitym wiatłem słonecznym. W przeciwieństwie do nich gwiazdy i takie ciała niebieskie jak galaktyki, gromady gwiazdowe i niektóre mgławice wiecš "na własny koszt" (wiatłem, które same wytwarzajš).
Zapamiętaj:
Mojš Wolę Znaj Matole: Jak Się Uprę, Nie Pozwolę. W zdaniu tym kryjš się planety Merkury - Wenus - Ziemia - Mars - Jowisz - Saturn - Uran - Neptun i Pluton.
Z omiu planet, jakie mamy w Układzie Słonecznym oprócz Ziemi, pięć można ujrzeć gołym okiem. Po Słońcu i Księżycu sš one jednoczenie najjaniejszymi ciałami niebieskimi, dzięki czemu przy obserwacjach nocnego nieba odgrywajš bardzo istotnš rolę. Niestety, nie możemy umiecić planet na naszych mapkach gwiazdowych, ponieważ tak jak Słońce i Księżyc wędrujš one nieustannie od jednego znaku zodiaku do drugiego. Ruch ten jest oczywicie odbiciem ich ruchu wokół Słońca. Ponieważ ruch ten oglšdamy z również poruszajšcej się Ziemi, tory planet na tle gwiazd majš bardzo skomplikowane kształty. Nic więc dziwnego, że w starożytnoci planety bywały nazywane "gwiazdami błšdzšcymi".
autor: Joachim Ekrutt
tłumaczenie: Michał Różyczka
Zapamiętaj:
Nigdy nie patrz na Słońce przez lornetkę lub lunetę. Grozi to uszkodzeniem lub nawet utratš wzroku! Nawet podczas obserwacji dokonywanych gołym okiem używaj ciemnego filtru. Jeżeli używasz lornetki lub lunety - skieruj zebrane przez niš promienie na ekran (może nim być zwykła kartka papieru umieszczona w pewnej odległoci od okularu).
Księżyc przesuwa się przez zodiak znacznie szybciej niż Słońce i powraca do tego samego punktu po upływie jednego miesišca. Oddala się przy tym od ekliptyki nie więcej niż o 5 w kierunku północnym lub południowym. Z ruchem Księżyca wzdłuż pasa zodiaku jest zwišzane zjawisko zmian faz: widzimy najpierw jego wšski sierp, potem połowę tarczy, całš tarczę, ponownie połowę tarczy i wreszcie niknie on nam z oczu całkowicie. Dzieje się tak, ponieważ możemy oglšdać tylko tę częć księżycowego globu, która aktualnie zwraca się ku Słońcu i jest przez nie owietlona. Gdy Księżyc znajduje się w tym samym znaku zodiaku co Słońce, w naszš stronę zwrócona jest ta jego półkula, do której promienie Słońca akurat nie docierajš. Z ruchem Księżyca zwišzane sš także jedne z najciekawszych zjawisk, jakie możemy obserwować na niebie - zaćmienia Słońca i Księżyca. Planety sš ciałami niebieskimi, które tak jak Ziemia poruszajš się wokół Słońca. Nasze Słońce jest okršżane przez 9 planet biegnšcych z różnymi prędkociami po swych orbitach. Najdalsza z planet (Pluton) znajduje się w odległoci 6 mld km od Słońca.
Słońce, planety i szereg mniejszych ciał niebieskich takich jak komety, planetoidy i meteoroidy tworzš Układ Słoneczny. Wszystkie obiekty należšce do Układu Słonecznego (prócz Słońca oczywicie) wiecš odbitym wiatłem słonecznym. W przeciwieństwie do nich gwiazdy i takie ciała niebieskie jak galaktyki, gromady gwiazdowe i niektóre mgławice wiecš "na własny koszt" (wiatłem, które same wytwarzajš).
Zapamiętaj:
Mojš Wolę Znaj Matole: Jak Się Uprę, Nie Pozwolę. W zdaniu tym kryjš się planety Merkury - Wenus - Ziemia - Mars - Jowisz - Saturn - Uran - Neptun i Pluton.
Z omiu planet, jakie mamy w Układzie Słonecznym oprócz Ziemi, pięć można ujrzeć gołym okiem. Po Słońcu i Księżycu sš one jednoczenie najjaniejszymi ciałami niebieskimi, dzięki czemu przy obserwacjach nocnego nieba odgrywajš bardzo istotnš rolę. Niestety, nie możemy umiecić planet na naszych mapkach gwiazdowych, ponieważ tak jak Słońce i Księżyc wędrujš one nieustannie od jednego znaku zodiaku do drugiego. Ruch ten jest oczywicie odbiciem ich ruchu wokół Słońca. Ponieważ ruch ten oglšdamy z również poruszajšcej się Ziemi, tory planet na tle gwiazd majš bardzo skomplikowane kształty. Nic więc dziwnego, że w starożytnoci planety bywały nazywane "gwiazdami błšdzšcymi".
autor: Joachim Ekrutt
tłumaczenie: Michał Różyczka