Zagadkowe słonie3 lipca 2002Już w ubiegłym stuleciu z różnych państw afrykańskich napływały doniesienia o niezwykle małych lecz w pełni dojrzałych słoniach. Widywano je podobno w Zairze, Republice rodkowoafrykańskiej, Kamerunie, Gabonie i Liberii. Kilka okazów trzymano w ogrodach zoologicznych, między innymi w nowojorskim Bronx Zoo, które szczyciło się słoniem pigmejem - samcem imieniem Kongo. Słonik miał tylko 1,12 m wysokoci, kiedy schwytano go w 1905 r. w Kongo (ówczenie francuskim) jako szeciolatka. W chwili mierci, dziesięć lat póniej, Kongo miał zaledwie dwa metry wysokoci. Mieszkańcy Afryki nadajš małym słoniom własne nazwy i uznajš je za całkowicie odmienne od zwykłych słoni. Naukowcy natomiast uważajš, że sš to tylko wybryki natury, których nie można uznawać za odrębny gatunek - kalekie słonie karłowate, lub młode o przedwczenie rozwiniętych kłach.
Jednak w 1989 r. zoologowie niemieccy, Wolfgang Bóhme i Martin Eisentraut owiadczyli, że słonie karłowate należy sklasyfikować jako całkowicie odrębny gatunek (Loxodonta pumilio). Na potwierdzenie swojej tezy przytaczali wiele szczegółów anatomicznych i informacji o zachowaniu zwierzšt. Twierdzili, że osobniki o rozwiniętych kłach sš dorosłe. Znaleziono także martwš słonicę karłowatš, która nosiła w pełni ukształtowany płód (a więc nie była osobnikiem niedojrzałym) i sfilmowano stada składajšce się w całoci z małych słoni (co przeczyło tezie o karłowatych "wybrykach natury").

Jeszcze więcej sporów powstało wokół tajemniczego słonia wodnego z Zairu. Opisywano go jako osobliwe zwierzę dwumetrowej wysokoci, o doć krótkich nogach, gładkiej skórze hipopotama, szyi dwukrotnie dłuższej niż szyja zwykłego słonia afrykańskiego i charakterystycznej owalnej głowie bez kłów, z krótkš tršbš długoci zaledwie 60 centymetrów. Widywano go podobno na bagnach między Jeziorem Mai-Ndombe (dawniej Jezioro Leopolda II) i Tumba. W cišgu dnia ukrywał się w głębokiej wodzie, w nocy natomiast wychodził na brzeg, żeby pożywiać się bujnš trawš. Słonie wodne wyranie przypominajš budowš prehistoryczne dawno wymarłe zwierzęta z rodu słoni, takie jak Phiomia i Moeritherium. Czy to możliwe, że z tego samego pnia wyłoniły się odmiany żyjšce dzi w niedostępnych zakštkach? Wiele mitów afrykańskich opowiada o władcach słoni, obdarzonych czterema kłami zamiast dwóch. Słonie o czterech kłach istniejš jednak naprawdę. Najsłynniejszego z nich zabito w Lukuli w Zairze 6 sierpnia 1947 r. Jego czaszkę posłano do Muzeum Konga Beligijskiego w Belgii. Każdy z czterech olbrzymich kłów ważył około 23 kilogramów. Innego słonia o czterech kłach zauważył 10 maja 1917 r. Abdul El-Farag Ali w Sudanie (i wspaniałomylnie zrezygnował z trofeum myliwskiego). Przyrodnik Armand Denis widział czaszkę słonia o czterech kłach w Ituń w Zairze. Najdziwniejszy okaz rodkowoafrykańskiego słonia o trzech kłach opisał David Livingstone, który zabił zwierzę 1 maja 1870 r. Dodatkowy kieł wyrastał z podstawy tršby zwierzęcia!
autor: Karl P. N. Shuker
tłumaczenie: Dorota Gostyńska