Linie z Nazca (Nasca)
5 lipca 2002
Największe dzieło sztuki na œwiecie najtrudniej zobaczyć. Ta pozorna sprzecznoœć dotyczy tajemniczych rysunków na Płaskowyżu Nazca w Peru.

We wrzeœniu 1926 r. grupa archeologów pod kierunkiem profesora Julia C. Tello prowadziła wykopaliska w Cantallo, w pobliżu dużego pustynnego obszaru w południowej częœci Peru, zwanego Płaskowyżem Nazca. Dwaj członkowie grupy wspięli się na pobliski szczyt i dokonali zdumiewajšcego odkrycia. Ku swojemu wielkiemu zdziwieniu zobaczyli, że jałowa płaszczyzna płaskowyżu przypomina szkicownik olbrzyma. Ujrzeli intrygujšcy wzór złożony z tysięcy linii prostych, kształtów geometrycznych i konturów zwierzšt. Rysunki były tak wielkie, że kształty można było odróżnić tylko ze znacznej wysokoœci. Na ziemi widniały jedynie długie płytkie rowy, ale i one były widoczne tylko wtedy, kiedy stało się prostopadle do ich biegu.

Do czasu wielkiego odkrycia nikt nie zwracał uwagi na rysunki. Jak zauważył Gordon Stewart w ksišżce Paranormal, nie zauważyli ich nawet pracujšcy w okolicy budowniczowie wielkiej autostrady panamerykańskiej. W latach trzydziestych XX wieku potwierdzono odkrycie archeologiczne i uzupełniono wiadomoœci o relacje i fotografie pilotów peruwiańskich sił powietrznych, którzy przelatywali nad płaskowyżem. Rysunki rozcišgały się na powierzchni 1300 kilometrów kwadratowych. Współczeœnie nazywa się je liniami z Nazca. W pobliżu znaleziono także fragmenty naczyń ceramicznych, datowane na 300 r. p.n.e - 540 r. n.e.

Płaskowyż Nazca pokryty jest ciemnymi kamieniami. Rysunki sporzšdzono usuwajšc wybrane kamienie i odsłaniajšc jaœniejszš, żółto-białš glebę. W ten sposób na ciemnym tle uwidoczniły się wyraŸne linie. Innymi słowy, metoda tworzenia linii jest właœciwie banalna. Niezwykła jest natomiast wielka dokładnoœć rysunków, tak olbrzymich, że widać je w całoœci tylko z lotu ptaka.


Legenda:
1. Wieloryb zabójca
2. Skrzydło
3. Mały Kondor
4. Ptak
5. Zwierze
6. Spirala
7. Jaszczurka
8. Drzewo
9. Dłonie
10. Spirala
11. Pajšk
12. Kwiat
13. Pies
14. Astronauta
15. Trójkšt
16. Wieloryb
17. Trapezoid
18. Gwiazda
19. Pelikan
20. Ptak
21. Trapezoid
22. Lama
23. Trapezoid
24. Małpa
25. Człekoptak (Hummingbird)
26. Trapezoid

Niektóre linie cišgnš się nawet przez 8 kilometrów, ale przeciętnie nie odchylajš się od prostej więcej niż na 3 metry na każde 1,5 kilometra. Ponadto rysunki sš nie tylko gigantyczne, lecz także niezwykle dokładne. Przedstawiajš różne zwierzęta, między innymi ptaka podobnego do kondora, wieloryba, pajška, a nawet kolibra. Z powietrza widać ich doskonały kształt, a linie sš wyraziste i dokładne.

W jaki sposób udało się osišgnšć takš doskonałoœć? Jakš funkcję pełniły te przedziwne naziemne znaki? Pytania nie dawały spokoju wielu naukowcom, zafascynowanym "liniologiš" Nazca. Najsłynniejszš badaczkš osobliwego dzieła sztuki była niewštpliwie niemiecka matematyczka Maria Reiche. Poœwięciła mu niemal całe życie. Zajęła się liniami z Nazca w latach czterdziestych XX wieku, wraz z profesorem Paulem Kosokiem z Long Island University w Nowym Jorku i samotnie kontynuowała badania po jego œmierci w 1959 r. Kosok uważał, że linie z Nazca majš sens astronomiczny i tworzš swoisty kalendarz nieba. Badania Reiche wspierały jego hipotezę. Wydaje się, że niektóre linie oznaczajš okresowe pojawianie się różnych konstelacji, inne natomiast wskazujš punkty wschodów i zachodów słońca podczas równonocy jesiennej i wiosennej oraz przesilenia letniego. Czy jest to jedyne znaczenie linii z Nazca?

Proponowano także wiele innych hipotez. Wiadomo, że Inkowie znajdowali duchowš pociechę wędrujšc wzdłuż specjalnie wytyczonych linii zwanych ceque. Może więc lud z Nazca, żyjšcy znacznie wczeœniej, tworzył linie w tym samym celu? Rozpowszechniona jest także hipoteza o zwišzku linii z procesami nawadniania i poszukiwania Ÿródeł wody. Twierdzi się także, że były symbolami własnoœci lub pokrewieństwa. Każa linia należała do innej rodziny, a rysunek stawał się tym bardziej skomplikowany i wyrafinowany, im znakomitszy był ród. Piktogramy zwierzęce mogły być także symbolami płodnoœci, którym oddawano czeœć. Nie można także wykluczyć, że rysunki pełniły funkcję dzieł sztuki. Ponadto nie brak fantastycznych teorii, głoszšcych że linie były lšdowiskiem pojazdów przybyszów z kosmosu i miejscem tankowania paliwa.

Jest bezspornym faktem, że rysunki z Nazca można podziwiać w pełni tylko z powietrza. Pracownik amerykańskich linii lotniczych, Jim Woodman wysunšł więc interesujšcš hipotezę. W 1975 r. przeleciał nad liniami z Nazca balonem napełnionym goršcym powietrzem, nazwanym Condor I. Zbudował go z takich materiałów, które mogli zdobyć dawni mieszkańcy Nazca. Chciał dowieœć, że mogli oni posługiwać się balonami, podróżujšc nad pustyniš. W ten sposób można by wyjaœnić zarówno wielkoœć rysunków, jak i ich dokładnoœć. Nie znaleziono jednak żadnych obiektywnych dowodów na potwierdzenie tych przypuszczeń. Ponadto inni badacze stwierdzili, że dokładnoœć można osišgnšć zwykłymi "ziemskimi" metodami, wytyczajšc linie za pomocš sznurka i patyków, na podstawie szkiców w znacznie mniejszej skali.

Największym cudem jest być może to, że linie Nazca zachowały się przez tyle stuleci, dzięki korzystnemu współdziałaniu warunków meteorologicznych i biologicznych. Rejon Nazca jest bardzo suchy, nawet w porównaniu z innymi obszarami pustynnymi. Wiatry wiejš tu bardzo rzadko, proces erozji jest więc niezwykle powolny, a roœlinnoœć tak wštła, że linie nigdy nie porastajš mchem.


autor: Karl P. N. Shuker
tłumaczenie: Dorota Gostyńska