Fazy Księżyca16 czerwca 2002Ze wszystkich ciał niebieskich najbliżej Ziemi znajduje się Księżyc, który okršża naszš planetę po orbicie wokółziemskiej i jednoczenie obiega wraz z nami Słońce po orbicie wokółsłonecznej. Obok Słońca jest to jedyne ciało niebieskie, które widzimy gołym okiem nie jako punkt wietlny, lecz jako tarczę z janiejszymi i ciemniejszymi plamami. W zależnoci od swego położenia na orbicie wokółziemskiej, Księżyc ukazuje nam mniejszš lub większš częć swej owietlonej przez Słońce półkuli. Dzięki temu w cišgu miesišca jego wyglšd zmienia się z dnia na dzień.
Księżyc i planety16 czerwca 2002Ekliptyka ma wielkie znaczenie dla orientacji na niebie nie tylko dlatego, że przesuwa się po niej Słońce. W jej pobliżu znajdujš się zawsze wszystkie planety i Księżyc. Wszystkie te ciała niebieskie poruszajš się z grubsza wzdłuż ekliptyki. Oznacza to oczywicie, że można je obserwować tylko na tle gwiazdozbiorów zodiaku. Księżyc jest na niebie najjaniejszym obiektem po Słońcu.
Wszystko o drodze pozornego ruchu Słońca16 czerwca 2002Dopóki nie przeprowadzono odpowiednich dowiadczeń, ruch obrotowy Ziemi można było obserwować tylko poprzez pozorny obrót sfery niebieskiej z towarzyszšcymi mu wschodami i zachodami ciał niebieskich. Podobnie było z ruchem obiegowym Ziemi po orbicie wokółsłonecznej, który obserwowano jako pozorny ruch Słońca.
Marsjańska twarz16 czerwca 2002Specjalista komputerowy Vincent DiPietro siedzi w archiwum lotów kosmicznych National Space Science Data Center NASA w Greenbelt w stanie Maryland i przeglšda niezliczone fotografie powierzchni Marsa. Nagle na jednym z czarno-białych zdjęć dostrzega "wypukły wizerunek podobny do ludzkiej twarzy", jak opisze póniej to, co zobaczył.
Jaki czas wskazujš zegarki na Ziemi16 czerwca 2002Wschody i zachody Słońca sš podstawš naszej rachuby czasu. Nasze zegarki naladujš chód astronomicznego zegara, w którym wskazówkš jest Słońce. Mówimy, że o dwunastej w południe Słońce osišga najwyższy punkt swej dziennej wędrówki po niebie (dla obserwatorów z półkuli północnej znajduje się on na południowej stronie nieba; dla obserwatorów z półkuli południowej - na stronie północnej). Mówimy też, że o północy ukryte głęboko pod horyzontem Słońce znajduje się w najniższym punkcie swej dziennej drogi. W obu przypadkach popełniamy jednak niecisłoć. Nasze zegarki wskazujš czas odmierzany nie przez ruch Słońca, lecz przez drgania zasilanych bateryjkš kryształów kwarcowych.
Skšd biorš się pory roku?16 czerwca 2002Ziemia nie tylko obraca się wokół własnej osi, lecz także kršży wokół Słońca. Czas, w którym dokonuje jednego okršżenia (poruszajšc się ze redniš prędkociš 30 km/s) jest równy jednemu rokowi. Jest to jednoczenie druga po dobie podstawowa jednostka naszej miary czasu, równa 365 dniom 5 godzinom 48 minutom i 46 sekundom. Podczas jednego okršżenia Słońca Ziemia wykonuje 365 i 1/4 obrotu wokół własnej osi.
Znaki ciał niebieskich Układu Planetarnego16 czerwca 2002Tysišce lat mozolnie gromadzonej wiedzy ludzkiej zamkniętych zostało w tych kilku zaledwie tajemniczych znakach. Niepozorne kółko z kropkš w rodku - to najstarszy symbol astronomiczny, pochodzšcy jeszcze z Egiptu i oznaczajšcy centrum wszystkiego, całego otaczajšcego nas wiata, Słońce.
Poczštki obserwacji nieba16 czerwca 2002Od czasów starożytnego Babilonu obserwowano niebo nic po to, aby uzyskać obiektywnš wiedzę, lecz wierzono, iż wpływa ono na ludzkie losy. I jest tak w istocie Słońce i Księżyc powodujš zmiany pór roku oraz przypływy mórz i oceanów. Ponieważ od tych zjawisk zależy ludzkie życic, obu ciałom niebieskim oddawano boskš czeć. Inne planety i gwiazdy także były postrzegane jako bóstwa majšce władzę nad ludzkimi losami. Toteż wydawało się, że wiedza na temat gwiazd pozwoli przepowiadać przyszłoć. Mistyczne wierzenia i wiedza praktyczna rozwijały się równolegle. W wiecie starożytnym astronomia i astrologia były tym samym.
Galileusz oglšda nowy obraz nieba16 czerwca 20027 stycznia 1610 r. astronom Galilei skierował swój dopiero co zbudowany teleskop ku plamce wiatła, która przesuwała sil powoli po czystym niebie nad włoskim miastem Padwa. Obserwował planetę Jowisz. Ku zaskoczeniu Galileusza planecie towarzyszyło co, co nazwał "czterema małymi gwiazdami". W istocie były to księżyce kršżšce wokół swego ogromnego towarzysza.